Cytologia jednowarstwowa, zwana również cytologią na podłożu płynnym (LBC), stanowi ulepszoną wersję tradycyjnego badania cytologicznego, które jest fundamentalnym testem ginekologicznym stosowanym do wczesnej diagnostyki i profilaktyki chorób szyjki macicy. Regularne wykonywanie tego badania pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych zmian patologicznych w strukturze komórek szyjki macicy, jeszcze zanim objawy się pojawią lub przed pogłębioną transformacją nowotworową. To umożliwia wdrożenie ewentualnego leczenia na bardzo wczesnym etapie, co zwiększa szanse na całkowite wyleczenie. Rak szyjki macicy jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet.

Procedura cytologii cienkowarstwowej polega na pobraniu komórek nabłonkowych szyjki macicy podczas badania ginekologicznego przy użyciu specjalnej szczoteczki. Następnie pobraną próbkę umieszcza się w pojemniku ze specjalnym podłożem płynnym. Dzięki temu sposobowi przechowywania materiału biologicznego rzadziej zachodzi konieczność powtórzenia pobrania komórek, co może się zdarzyć w przypadku tradycyjnej cytologii. Ostatecznie, uzyskane w ten sposób komórki nabłonkowe są poddawane mikroskopowej ocenie histopatologicznej.
Cytologia jednowarstwowa, dzięki zastosowaniu podłoża płynnego, przyczynia się do poprawy efektywności i dokładności badania, umożliwiając skuteczną diagnostykę zmian w komórkach szyjki macicy. Warto podkreślić, że regularne wykonywanie tego badania jest kluczowe dla wczesnego wykrywania potencjalnych problemów zdrowotnych u kobiet.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi zaleceniami, cytologię jednowarstwową w przypadku kobiet po 20. roku życia zaleca się wykonywać regularnie. W przypadku stosowania metody LBC, badanie powinno być przeprowadzane co dwa lata, natomiast w przypadku cytologii klasycznej – raz w roku. Jeśli istnieją dodatkowe czynniki obciążające predysponujące do rozwoju raka szyjki macicy, takie jak potwierdzone zakażenie wirusem HPV czy występowanie przypadków raka szyjki macicy w rodzinie, zaleca się częstsze wykonywanie tego testu diagnostycznego, co najmniej raz do roku.